Historia Trójkąta Weimarskiego

Formuła Trójkąta Weimarskiego została zainicjowana 28 sierpnia 1991 r. w Weimarze przez ministrów spraw zagranicznych Polski - Krzysztofa Skubiszewskiego, Francji - Rolanda Dumas i Niemiec - Hansa-Dietricha Genschera jako coroczne forum trójstronnych konsultacji politycznych. Na przestrzeni ostatnich 17 lat trójstronną współpracę z powodzeniem rozszerzono na resorty obrony narodowej (od 1994 r.) i finansów (od 2001 r.) oraz płaszczyznę parlamentarną (od 1992 r.), a także podniesiono na najwyższy szczebel szefów państw i rządów (od 1998 r.). W trójstronnym formacie rozwijają się również kontakty regionalne i kulturalne, w tym młodzieżowe.

Nadrzędnym celem współpracy w ramach Trójkąta Weimarskiego było przezwyciężenie podziału Europy i wprowadzenie młodych demokracji państw Europy Środkowowschodniej, w tym głównie Polski, do wspólnoty państw europejskich, a tym samym kontynuowanie dzieła budowy silnej, pozbawionej linii podziałów Europy. Uznając, że „Polacy, Francuzi i Niemcy są w sposób szczególny odpowiedzialni za sprawę wypracowania w Europie takich form dobrego sąsiedztwa, które sprawdzą się w przyszłości" (fragment wspólnego oświadczenia ministrów spraw zagranicznych Polski, Francji oraz Niemiec w sprawie przyszłości Europy. Weimar, 29 sierpnia 1991 roku), ministrowie postanowili zainicjować dzieło budowy trwałych struktur współpracy.

Gdy wraz z akcesją Polski do NATO i UE cel ten został zrealizowany, koniecznością stała się redefinicja zadań współpracy weimarskiej. W rozszerzonej UE Trójkąt Weimarski pełni rolę forum konsultacji i wypracowywania wspólnych stanowisk w kluczowych sprawach polityki europejskiej. Ostatnie spotkanie szefów dyplomacji Trójkąta Weimarskiego odbyło się 17.06.2008 r. w Paryżu z udziałem ministrów R.Sikorskiego, B.Kouchnera i F-W. Steinmeiera. - rozmowy koncentrowały się wokół problematyki unijnej (traktat konstytucyjny, partnerstwo wschodnie).

Uzupełnienie współpracy politycznej w ramach Trójkąta Weimarskiego stanowią tzw. „Regionalne Trójkąty Weimarskie" na szczeblu miast i regionów. Przykłady stanowią tutaj m.in. współpraca Województwa Śląskiego, Północnej Nadrenii-Westfalii i Nord-Pas de Calais (od 2001 r.), współpraca Mazowsza, Brandenburgii i Ill-de-France (od 2004 r.) oraz Europejskie Forum Samorządowe, czyli inicjatywa spotkań trzech miast partnerskich: Poznania, Rennes i Hanoweru (od 2007 r.). Kontakty te zawiązują się w celu wzmacniania struktur społeczeństwa obywatelskiego oraz wspierania rozwoju społeczno-gospodarczego, np. poprzez wymianę doświadczeń w wykorzystywaniu funduszy unijnych.

Do trójstronnych przedsięwzięć kulturalnych należą TRIALOG (polsko-francusko-niemieckie spotkania pisarzy i intelektualistów) oraz Rajd Kulturalny TRIDEM, organizowany przez resorty kultury krajów Trójkąta Weimarskiego z udziałem 100 młodych uczestników z trzech państw (ostatnio w maju 2005 r.). Polsko-Niemiecka Współpraca Młodzieży i Niemiecko-Francuski Jugendwerk realizują trójstronne programy wymiany młodzieży.