Współpraca regionalna

Polsko-niemiecka współpraca regionalna i transgraniczna stała się jedną z ważnych dziedzin stosunków między naszymi narodami. Szczególna rola przypada przede wszystkim bezpośredniej współpracy transgranicznej, realizowanej przez nadgraniczne województwa (zachodniopomorskie, lubuskie, dolnośląskie) i landy (Meklemburgia-Przedpomorze, Brandenburgia, Saksonia - a także Berlin) oraz zrzeszającej lokalne samorządy cztery euroregiony (polsko - niemiecko - czeski euroregion "Nysa", polsko-niemieckie - "Szprewa - Nysa - Bóbr" i "Pro Europa Viadrina" oraz polsko- niemiecko-szwedzki "Pomerania"). W 1991 r. rządy obydwu państw powołały Polsko-Niemiecką Komisję Międzyrządową ds. Współpracy Regionalnej i Przygranicznej, której zadaniem jest koordynacja i określanie kierunków współpracy (w ramach Komisji powołano początkowo dwa, a następnie cztery Komitety: ds. Współpracy Przygranicznej, ds. Gospodarki Przestrzennej, Wspólny Komitet Programowania i Monitorowania Współpracy PHARE CBC i INTERREG II - ten ostatni zakończył swoją działalność w maju 2003 r.). Ponadto utworzono cały szereg instytucji zaangażowanych w rozwój współpracy transgranicznej i międzyregionalnej. W trakcie corocznych posiedzeń plenarnych Komisji omawiana jest szeroko rozumiana problematyka ułatwień w ruchu granicznym, działania na rzecz rozbudowy przejść granicznych, wspieranie rozwoju gospodarczego obszarów przygranicznych, programowanie i monitorowanie projektów realizowanych w ramach programu PHARE CBC, jak również kwestie związane ze współdziałaniem na rzecz ochrony środowiska, zagospodarowania przestrzennego, kultury, rozwoju oświaty i szkolnictwa. Realizacja wspólnych polsko- niemieckich projektów finansowana jest z funduszu PHARE.

Rozwija się baza prawna polsko-niemieckiej współpracy międzyregionalnej, obejmująca w tej chwili 17 porozumień lub wspólnych oświadczeń o współpracy między władzami polskich województw i niemieckich landów. We współpracy tej uczestniczy 9 niemieckich landów i 9 województw. Pod względem liczebności partnerstwa polsko-niemieckie plasują się na czwartym miejscu na liście aktywności zagranicznej polskich województw. Bardzo rozbudowana jest współpraca władz terytorialnych innych szczebli. Zapisana w Traktacie „partnerska współpraca między regionami, miastami, gminami i innymi jednostkami terytorialnymi” jest w pełni realizowana, czego wyrazem jest blisko 650 różnych partnerstw samorządów lokalnych, w tym ok. 500 partnerstw miast. Związek Miast Polskich aktywnie współpracuje ze swoim odpowiednikiem w Niemczech. Związek Powiatów Polskich zawarł porozumienie o współpracy ze Związkiem Powiatów Niemieckich. Funkcjonuje ponadto ok. 1500 partnerstw szkół oraz przeszło 400 partnerstw szkół wyższych

Od marca 1994 r. działa Polsko- Niemieckie Towarzystwo Wspierania Gospodarki S.A. z siedzibą w Gorzowie Wielkopolskim, powołane z inicjatywy Komisji Międzyrządowej przez polskie województwa i niemieckie kraje związkowe z rejonów przygranicznych. Towarzystwo to zajmuje się promocją współpracy przygranicznej i regionalnej, prowadzi również działalność doradczą, informacyjną oraz wydawniczą.